De klassieke Rozenkruisers ontvouwden hun manifesten in het begin van de 17e eeuw (1614,1615 en 1616) in drie geschriften. In één daarvan, ‘de Alchemische Bruiloft van Christiaan Rozenkruis’ wordt duidelijk de verbinding gelegd met het Hermetisme door de uitspraak: ‘Hermes is de bron’.
Hier wordt gedoeld op de verzameling hermetische geschriften die samen het Corpus Hermeticum vormen. Dit Corpus Hermeticum is wetenschappelijk gedateerd tussen de eerste en tweede eeuw en worden toegeschreven aan de vermaarde filosoof Hermes Trismegistos, de driemaal Grote.
Begin 17e eeuw bereikte het gedachtegoed van Hermes ook Alkmaar. De eerste Nederlandse vertaling is in 1607 in druk uitgebracht en uitgegeven door Gerrit Pieterzoon van Schagen en wel als onderdeel van het boek ‘Wonder vondt’.
G.P. van Schagen, uitgever en boekverkoper, woonde op de hoek van de Mient bij de Waag. Op nummer 2, tegenover de ophaalbrug naar het Fnidsen. Het huis droeg en draagt ook nu nog de naam ‘de witte roos’.
De witte roos staat voor rozenkruisers, het is het symbool voor het innerlijke proces van transmutatie en transfiguratie.
Is het niet treffend dat vier eeuwen geleden in Alkmaar de eerste ‘rozenkruisers’ op deze wijze van zich lieten horen?
Hoe groot en actief de groep rozenkruisers in Alkmaar was, is niet meer te achterhalen. Wel weten we dat de Alkmaarder Cornelis Drebbel (1572-1633) contacten onderhield met alchemisten, kunstenaars, wetenschappers en vorstenhuizen in heel Europa en zo in aanraking is gekomen met het gedachtegoed van Hermes Trismegistos.
Deze eeuwenoude teksten werden in de vijftiende eeuw in het Latijn vertaald door Marcilio Ficino. Daardoor werden de universele ideeën over de samenhang van de macrokosmos, de kosmos en de microkosmos (dat is de mens) weer voor heel Europa toegankelijk. Drebbel herkende het belang ervan en zorgde voor een vertaling in het Nederlands, zodat dit Hermetische gedachtegoed ook in bredere kring hier bekend kon worden.
Leuk om te vermelden is nog dat Drebbel bij wijze van spreken om de hoek van het huidige centrumgebouw van Alkmaar heeft gewoond namelijk in de Hofstraat, naast de huidige synagoge.
Literatuur opgave
Govert Snoek. De Rozenkruisers in Nederland voornamelijk in de eerste helft van de 17e eeuw .De Rozekruis Pers, Haarlem 2006.
Peter Huijs. De Alkmaarder Cornelis Drebbel, hermetist, uitvinder,alchemist. De Rozekruis Pers, Haarlem, 2005. (Een facsimile van de complete WONDER-VONDT is in deze bundel opgenomen.)
J.van Rijckenborgh. De Alchemische Bruiloft van Christiaan Rozenkruis. De Rozekruis Pers, Haarlem, 1985.