Paracelsus: Baanbrekend arts met één geneesmiddel

“De geest die met het vlees verbonden is, wordt wel zo genoemd, maar hij is gevangen in de dood; in tegenstelling tot de Geest die door God is gegeven. De natuurlijke geest leidt het natuurlijke verstand: maar de Geest Gods voert tot goddelijk weten. In de dood wijken beide geesten van de mens, maar de ene sterft, terwijl de ander in leven blijft.”

Zelden wist iemand de tweevoudigheid van de mens zo indringend te formuleren als de Zwitserse arts, filosoof en gnosticus Theophrastus van Hohenheim (1493-1541), de officiële naam van Paracelsus. Hij was niet alleen een arts die zijn tijd ver vooruit was, hij was ook een van de grootste onafhankelijke denkers die Europa gekend heeft. Zoals wel vaker bij revolutionairen erkende deze ogenschijnlijk wat boerse man, die wars was van conventies, enkel het gezag van zijn eigen innerlijk kompas. Die levenshouding sprak ook uit zijn persoonlijk devies: “wie volledig zichzelf is, is van niemand afhankelijk”.
Dat bleek ook in de korte tijd dat hij stadsgeneesheer was in Basel, waar hij door zijn compromisloze opvattingen al gauw uit zijn functie werd verstoten. Het was het begin van een zwervend leven. Met zijn vernieuwende medische en theologische inzichten was Paracelsus overal welkom in Europa: van Italië tot Ierland, van Denmarken tot Kroatië en Dalmatië. Hij liet duizenden pagina’s aan medische, filosofische, theologische en natuurkundige studies achter. Zijn tractaten vormden de bouwstenen voor een volstrekt nieuwe visie op de geneeskunst. Daarin hamerde hij steeds op die ene “geneesheer” die de innerlijke mens uiteindelijk in zijn microkosmos heelt. Deze innerlijke werkzaamheid werd door Paracelsus bondig samengevat met de spreuk: ziet de waarheid en aanvaardt haar.

De Christus van binnen transformeren tot een helende factor. Lees meer...