Gnosis en Zen, Gewaarzijn en bewustzijn

“Regen, hagel, sneeuw en ijs: allemaal verschillend,
maar waar zij vallen worden zij hetzelfde water, als bergbeek.
De manieren om de Geest te verkondigen zijn allemaal verschillend,
maar dezelfde hemelse waarheid kan gezien worden in alles en iedereen”.

De Zenmeester Sojun Ikkyu schreef in de 15e eeuw het bovenstaande om uit te dragen dat de hemelse werkelijkheid zich in alles en iedereen kan uitdrukken. Wie zich innerlijk richt, kan in contact komen met een tijdloze dimensie die zich voor het gewone bewustzijn voordoet als leegte, maar die in werkelijkheid een volheid blijkt te zijn. Die ervaring is bekend bij vele tradities.
De gnosticus Valentinus (Alexandrië, 2e eeuw na Chr.) verbond het ervaren van de stilte niet met de leegte maar met de Volheid. Chuang Tse (Zhuang Zi) een taoïstisch meester (4e eeuw v. Chr.) schrijft:

“Uit leegte komt de volheid
en met de volheid komt volledigheid.
Leegte betekent stilte,
uit stilte komt beweging
en met beweging komt welslagen”.

In de cursus ‘Gnosis en Zen, gewaarzijn en bewustzijn’ wordt op drie woensdagavonden besproken in hoeverre in het Zenboeddhisme een oosterse vorm van gnostiek kan worden herkend en waar het in essentie over hetzelfde gaat. De introductielezing op 12 april kunt u gratis bijwonen. Daarin worden voornamelijk uitgangspunten en historische ontwikkelingen geschetst. De drie vervolglessen gaan over de oorsprong van Zen, Bodhidharma’s Zen en De tweevoudigheid van de mens.

1. Woon in het ongeborene, 25 april
Mogelijk zijn er historische verbanden zijn tussen Gnosis, Tao en Zen. De verbinding tussen deze drie stromingen kunnen we het beste zoeken in het universele, ongeboren hart van de mens. Volgens de Zenboeddhisten gaat het om een overlevering van ‘hart tot hart’ en gnosis wordt vaak vertaald als ‘de kennis van het hart.

2. Bodhidharma’s Zen, 2 mei
Bodhidharma wordt binnen het Zenboeddhisme gezien als een belangrijke, verlichte leraar. Hij maakte onder andere duidelijk dat verering van een Boeddha onjuist is. Wie illusies die in het denken zijn ontstaan vereert, raakt van het pad af.

3. De tweevoudigheid van de mens, 9 mei
Een mens is volgens Bodhidharma tweevoudig van aard. Enerzijds is er de sterfelijke aard, een sterfelijk lichaam dat materieel en vergankelijk is. Anderzijds is er een onsterfelijk principe dat kan uitgroeien tot het onvergankelijke lichaam van de mens die doorgebroken is tot de waarheid, de Boeddha-natuur. De wijze heeft de dualistische wereld overstegen. Zijn hart rust in Tao, in Zen, ieder moment, bij dag en bij nacht. Dat is de uiteindelijke vrucht van het gaan van het Pad, van Zen, van Tao.

Data: 25 april, 2 mei en 9 mei 2012, 20.00 - 22.00 uur

Locatie: Bibliotheek VANnU, Kasteelweg 3, Zevenbergen

Toegang: €25,- cursusmateriaal, koffie en thee inbegrepen