Een van de opmerkelijkste personen van de negentiende eeuw die bijgedragen heeft tot verstrekkende invloed op de spirituele ontwikkeling in het westen is ongetwijfeld Helena Petrovna Blavatsky.Men kan de Russische, aritocratische bohemien Blavatsky zien als de grote vernieuwer van het westerse denken die de mensen losweekte uit hun Victoriaanse denkpatronen. Zij toonde hun het verschil tussen uiterlijke schijn en werkelijkheid.
Als niet-academica liet zij met verve de wetenschappelijke wereld versteld staan met haar kennis en dit bracht vaak enorme opschudding teweeg.
Het was in in eerste instantie absoluut noodzakelijk de oude denkpatronen te doorbreken om vervolgens een nieuwe denkimplus te creëeren. Daartoe heeft Blavatsky de oude Indiase cultuur voor het westen toegankelijk gemaakt. Dit was op zich al een enorme verdienste. Begrippen als karma en reïncarnatie werden ineens meer en meer gehoord: op zich al een revolutie in het westerse denken. Bovendien heeft zij zich ingezet de mensheid duidelijk te maken dat alle stof in principe doordrongen wordt door de geest. Als ingewijde gaf zij de mens een geheel nieuw inzicht over hemzelf en de wereld waarin hij leefde.
Het was echter nooit haar bedoeling geweest dat men met deze nieuw verworven inzichten stil bleef staan: kennis is nodig om het bewustzijn te laten ervaren dat er geen hoger weten is dan over het 'niets' te weten! Haar hele leven lang is zij met alle energie die zij bezat, bezig geweest de mensheid open te breken en voor te bereiden om een innerlijk, spiritueel pad te gaan.
Zie! U bent het licht geworden,
U bent het geluid geworden,
U bent uw meester en uw God.
U bent zelf het voorwerp van uw zoeken:
de ononderbroken STEM,
die door de eeuwigheden weerklinkt,
vrij van verandering, vrij van zonde,
de zeven geluiden in één:
DE STEM VAN DE STILTE